20.11.2024r.
Temat: Czy jesteśmy ludożercami?
Podręcznik s. 143-144
Cele:
1. Określam cechy liryki
2. Dostrzegam zjawisko ironii
3. Rozmawiam o problemach egzystencjalnych poruszonych w utworze
4. Dostrzegam wartości uniwersalne ważne w kontaktach z innymi – altruizm, poświęcenie
5. Wyszukuję w tekście potrzebne informacje
6. Dostrzegam wieloznaczność wyrazów
7. Tworzę krótkie, poprawne pod względem formy i treści wypowiedzi
8. Formułuję własne opinie
1. Aktywne wprowadzenie:
a. Kim według Was jest ludożerca?
b. Czy znacie synonim tego słowa?
c. Zapiszcie w zeszycie skojarzenia ze słowem "ludożerca".
2. Aktywne słuchanie wiersza Tadeusza Różewicza List do ludożerców:
a. Wysłuchajcie interpretacji: https://youtu.be/xcBQfoRGzNw
3. Dzielenie się wrażeniami po zapoznaniu się z utworem. (Po przeczytaniu, ćw. 1., s. 143)
4. Charakterystyka adresatów wiersza. (Po przeczytaniu, ćw. 2.–4, s. 144):
a. Dlaczego poeta zatytułował swój utwór List do ludożerców? Do kogo się zwraca?
b. Kim są ludożercy? Jacy są? Stwórzcie mapę myśli z przymiotnikami określającymi osoby wspominane przez Różewicza.
* wrodzy * nietolerancyjni * bezwzględni * źli
* zatwardziali * obojętni * pogardliwi * samolubni
c. Kim byliby zatem ludożercy w znaczeniu przenośnym?
Tytułowych "ludożerców" należy rozumieć metaforycznie (niedosłownie). Dla podmiotu lirycznego są to ludzie obojętni na potrzeby innych, a nawet pełni wobec nich pogardy. "Ludożercy" nie mają w sobie empatii, myślą tylko o sobie, uważają, że wszystko im się należy.
Zapiszcie w zeszycie oba znaczenia słowa "ludożerca" - dosłowne i przenośne.
d. Dlaczego ludożerców Różewicz nazywa "kochanymi"? Czy wiecie jaki środek stylistyczny zastosował tu?
Oksymoron - to zestawienie wyrazów o przeciwstawnych, wykluczających się znaczeniach.
5. Samodzielna interpretacja zakończenia utworu. (Po przeczytaniu, ćw. 5., s. 144):
a. Jak rozumiecie ostatnią zwrotkę wiersza? Dlaczego dwa wyrazy zostały w niej zapisane wielką literą? Co one oznaczają?
Ostatnia zwrotka podsumowuje przesłanie wiersza, ma charakter wezwania. Po raz kolejny podmiot liryczny zwraca się do „kochanych ludożerców” z prośbą o zachowanie ludzkich odruchów, np. wrażliwości na potrzeby drugiego człowieka, otaczania innych opieką („nie zjadajmy się”). Wezwaniu temu towarzyszy też ostrzeżenie: „bo nie zmartwychwstaniemy” – nie zostaniemy przywróceni do życia, nie odrodzimy się na nowo jako prawdziwi ludzie, znikniemy. Zapisane wielką literą słowa („Dobrze”, „Naprawdę”) mogą wskazywać na dwie ważne dla każdego człowieka wartości – dobro i prawdę.
b. Czy wiecie, w którym roku powstał ten wiersz?
Wiersz został wydany w tomiku „Formy” w 1958 roku. Ukazuje obraz polskiego społeczeństwa lat 50. XX wieku, krytykując egoistyczne i wrogie postawy wobec innych. Poeta przedstawia codzienne życie i absurdalne sytuacje związane z socjalizmem takie, jak brak towaru w sklepach. Społeczeństwo musiało rywalizować ze sobą o zdobycie niektórych produktów, o czym wspomina autor („nie wykupujcie wszystkich świec sznurowadeł i makaronu”).
6. Analiza wiersza. (Po przeczytaniu, ćw. 6., s. 144):
a. Dokonajcie analizy budowy tego wiersza - zapiszcie wnioski w zeszycie.
Wiersz różewiczowski charakteryzuje się prostotą formy – rezygnacją ze ścisłej wersyfikacji i ustalonej długości wersów, brakiem rymów i oszczędnością w stosowaniu środków stylistycznych. Różewicz posługuje się prostym, codziennym językiem i naturalnym, potocznym szykiem zdań. Zbudowany w ten sposób utwór można różnie odczytywać, a przez to interpretować. Wiersz sprawia wrażenie swobodnej, naturalnej wypowiedzi.
b. Odnajdźcie frazeologizmy występujące w tym wierszu. Są dwa :)
“Patrzeć wilkiem” to związek frazeologiczny oznaczający wrogie nastawienie do drugiej osoby.
"Zgrzytać zębami" to z kolei związek ilustrujący złość, wściekłość, zdenerwowanie u kogoś.
c. Którego ze środków stylistycznych Różewicz użył kilkukrotnie w swoim wierszu? Jaki jest jego cel?
d. Co charakterystycznego jest w tym wierszu? Czemu służy taki zabieg?
e. Dlaczego niektóre wersy składają się z zaledwie jednego słowa? Co Różewicz chciał tym osiągnąć?
Wersy składające się z jednego tylko słowa skupiają uwagę czytelnika, podkreślają znaczenie uwydatnionych w ten sposób wyrazów, ze względu na przerwy oddzielające je od innych słów – brzmią mocniej. Poeta może w ten sposób wyodrębnić szczególnie ważne pojęcia i tematy (w wierszu Tadeusza Różewicza są to powtórzone słowa w trybie rozkazującym: „zrozumcie”, „zrozumcie”, „ustąpcie”, wzmacniające apelowy charakter wiersza oraz końcowe „Naprawdę”, które stanowi mocne potwierdzenie wcześniejszych słów).
f. Czy w wierszu występują rymy? Jak nazywamy taką odmianę wiersza?
Wiersz Różewicza jest wierszem białym - pozbawionym rymów. Jest to też wiersz wolny - bez ściśle określone, powtarzalnej konstrukcji.
g. Nietypowy gatunek: list poetycki
List poetycki to utwór wierszowany liryczny, bądź epicki, o charakterze satyrycznym, panegirycznym, filozoficznym, mający formę listu do fikcyjnego lub rzeczywistego adresata.
Wywodzi się ze starożytności (Horacy List do Pizonów), był uprawiany często w okresie oświecenia (Krasicki, Trembecki), w romantyzmie przybrał luźniejszą formę (C. K. Norwid Do obywatela Johna Brown). We współczesnej poezji posługiwali się nim: Cz. Miłosz (Do T. Różewicza, poety), Z. Herbert (Do Ryszarda Krynickiego - list).
List poetycki jest jedną z form podawczych liryki inwokacyjnej. Liryka inwokacyjna (liryka zwrotu do adresata) – obejmuje utwory, w której manifestacyjnej jawności podmiotu lirycznego towarzyszy wyraziste nastawienie wypowiedzi na adresata („ty”). Adresatem tym może być konkretna osoba lub audytorium, ale tez upersonifikowane zjawisko lub pojęcie.
7. Interpretacja tytułu utworu. (Po przeczytaniu, ćw. 7., s. 144)
8. Przygotowanie głosowej interpretacji wiersza. (Po przeczytaniu, ćw. 8., s. 144)
9. Dyskusja o sytuacjach, kiedy ludzie stają się dla siebie „ludożercami”. (Po przeczytaniu, ćw. 9., s. 144)
10. Rozmowa o wpływie techniki na ludzkie postawy. (Po przeczytaniu, ćw. 12., s. 144)
11. Zadanie pracy domowej. (Po przeczytaniu, ćw. 10., s. 144):
a. Doskonalimy pisanie rozprawki:
Czy zgadzasz się ze stwierdzeniem, że każdy ma w sobie coś z „ludożercy”? Napisz na ten temat rozprawkę.
b. Czas wykonania: 11.12.2024r.
c. Pracę zapisujemy na osobnej kartce, pilnujemy kompozycji, ortografii i interpunkcji. Dbamy o estetykę pracy.
D.W swojej pracy odwołajcie się dwóch lektur - jedna z nich musi być obowiązkowa! Pamiętajcie o wnikliwej argumentacji - przykład nie jest argumentem!
12. Aktywne zakończenie:
a. Dla zainteresowanych - film o Różewiczu: https://youtu.be/0b9Z8DS2Ssc
c. Wysłuchajcie piosenki: https://youtu.be/kVp0BB6J-HI - w jaki sposób słowa piosenki korespondują z tekstem wiersza?
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz