niedziela, 15 grudnia 2024

 16.12.2024r. 


Temat: Podsumowanie lektury.


Cele: 

1. Porządkuję wiadomości o lekturze. 

2. Wyrażam opinię o przeczytanej lekturze. 

3. Doskonalę umiejętność pisania krótkich form wypowiedzi: zaproszenie i ogłoszenie. 

4. Analizuję tematy egzaminacyjne związane z lekturą. 


1. Dokończcie zdania:

  • W powieści zaskoczyło mnie…
  • Najmocniej utkwiła mi w pamięci scena, w której…
  • W czasie lektury najtrudniejsze było dla mnie…


2. Projekty - z każdego wybierzcie jeden (jedno zaproszenie i jedno ogłoszenie) i zapiszcie je:

ZAPROSZENIE: 

1. W imieniu Petroniusza zaproś Winicjusza na ucztę. 

2. W imieniu Pomponii Grecyny zaproś Ligię na uroczysty obiad.

OGŁOSZENIE

1. Jako przewodniczący współczesnego Związku Dociekania Ciekawostek Historycznych napisz ogłoszenie, w którym poinformujesz, że w dawnym pałacu Nerona odbędzie się zebranie członków związku.

2. Jako przewodnicząca straożytnego Związku Chrześcijanek Rzymskich napisz ogłoszenie, w którym poinformujesz, że w Ostrianum odbędzie się zebranie członkiń związku.


3. Do samodzielnej powtórki: https://testy.dlaucznia.info/s/5026/81093-jezyk-polski-zadania/4990419-powtorka-z-polskiego-Quo-vadis-Henryka-Sienkiewicza.htm


4. Możliwe tematy na egzaminie:

1. Każdy ma szansę zmienić swoje postępowanie. Napisz rozprawkę, w której rozważysz trafność tego stwierdzenia. 

2. Wyobraź sobie, że podczas spaceru na twojej drodze stanął jeden z bohaterów lektury obowiązkowej. Napisz opowiadanie o tym spotkaniu, podczas, którego  podzieliliście się przemyśleniami na temat władzy i władców. 

3. W trudnych sytuacjach człowiek znajduje w sobie odwagę i siłę, by walczyć. Napisz rozprawkę, w której rozważysz to stwierdzenie. 

4. Bohaterowie literaccy swoim postępowaniem pokazują wartość dobra. Uzasadnij powyższe stwierdzenie w formie rozprawki.

5. Napisz do gazetki szkolnej artykuł pod tytułem "Literatura pozwala lepiej zrozumieć i poznać dawne czasy".

6. Prawdziwa miłość jest w stanie pokonać wszelkie przeszkody. Napisz rozprawkę uzasadniającą podane stwierdzenie. 

7. Wyobraź sobie, że losy Marka Winicjusza i Ligii potoczyły się inaczej. Napisz opowiadanie, w którym zmienisz historię ich życia. W opowiadaniu wykaż, że dobrze znasz treść lektury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 słów.


5. Sprawdź się: 



środa, 11 grudnia 2024

12.12.2024r. 


Temat: Szaleniec u władzy - sylwetka Nerona.


Cele:

1. Umiem scharakteryzować postać Nerona.

2. Oceniam sposób sprawowania władzy przez bohatera. 

3. Zapisuję wnioski o postępowaniu postaci. 


1. Kim był Neron? Jaka to postać? 

Neron – to postać historyczna: urodził się 15 grudnia 37r. w rzymskim Ancjum. Zmarł 9 czerwca 68r. w Rzymie. Był piątym cesarz rzymskim. Dał się poznać jako despota i ekscentryk. 

Cesarz rzymski - syn Agrypiny, wychowanek Seneki, adoptowany przez cesarza Klaudiusza, wstąpił na tron po jego zamordowaniu przez Agrypinę, rządził despotycznie, po wielkim pożarze Rzymu rozpoczął prześladowania chrześcijan, po wielu niepowodzeniach politycznych został zmuszony do samobójstwa.





Był otyły. Jego twarz i ciało było pokryte rudymi włosami – stąd przydomek miedzianobrody. Był krótkowidzem i wykorzystywał szmaragd, aby się czemuś przypatrzeć. Był łatwowierny, okrutny, tchórzliwy, niezrównoważony emocjonalnie, próżny żądny sławy, bezwzględny. 
Interesował się poezją i sztuką. Lubił rzeczy piękne. Najważniejsze było dla niego życie 
w luksusie i szczęście jego najbliższych.


Wiarygodna rekonstrukcja wyglądu Nerona, na bazie słynnego popiersia cesarza zlokalizowanego w Muzeach Kapitolińskich w Rzymie. Rzeźba została odrestaurowana w XVII wieku.


2. Ocena jego rządów:

        a. Jakim był cesarzem? O kogo, o co się troszczył?
    
        b. Jaki był jego stosunek do chrześcijan? 

        c. Jakie cechy charakteru możemy przypisać tej postaci? 


Wielką obsesją Nerona była sztuka. Ponad wszystko pragnął on zachwycać ludzi, cieszyć się ich poważaniem i uznaniem. Największą radość czerpał jednak nie tyle z obcowania ze sztuką, co z oklasków i owacji utwierdzających go w przekonaniu o swojej wyjątkowości. 

Neron nie był dobrym władcą. Cesarzem został dlatego, iż nie brzydził się niemoralnym postępowaniem (zamordował brata, matkę i swoją żonę Oktawię). Nie znosił krytyki, bez skrupułów eliminował tych, którzy odważyli się głosić negatywne opinie na jego temat.  Otaczał się piewcami swojej wspaniałości, ludźmi często tak samo zdegenerowanymi jak on. Raczej unikał podejmowania ważnych decyzji, próbując "załagodzić" wszystko kolejnymi igrzyskami. 

Neron w powieści Henryka Sienkiewicza jest postacią jednoznacznie złą, karykaturalną, a nawet groteskową. Jawi się jako ucieleśnienie wszelkiego zepsucia panującego w ówczesnym świecie.


3. Podsumowanie:

        a. Karta pracy: 



 12.12.2024r. 


Temat: Co powoduje przemianę wewnętrzną człowieka? 


Cele:

1. Wiem, czym jest przemiana wewnętrzna.

2. Wiem, kim jest bohater dynamiczny. 

3. Porządkuję wiadomości o bohaterach, którzy zmieniają się na kartach powieści. 

4. Ustalam, jakie skutki wywołała przemiana u bohaterów. 


1. Przemiana wewnętrzna:

        a. Czym jest? 

        b. Jakich bohaterów przechodzących przemianę wewnętrzną poznaliśmy do tej pory?

        c. Na skutek jakich wydarzeń może zajść taka przemiana?



        d. Jak nazywamy bohatera, który przechodzi przemianę?

2. Bohaterowie powieści wobec przemiany:

        a. Którzy bohaterowie "Quo Vadis" przechodzą przemianę?


MAREK WINICJUSZ

        a. Przypomnienie: kim jest ta postać? 

        b. Co wpływa na jego przemianę? Czy ma ona charakter nagły czy stopniowy? 


  • Początkowo był zauroczony i zachwycony niezwykłą urodą Ligii.
  • Traktował Ligię jako zakładniczkę, przedmiotowo, jako typowy Rzymianin.
  • Nie mógł pogodzić się z odrzuceniem.   
  • Nie rozumiał jej religii.

  • ZMIANA- pobicie przez Ursusa, miłosierdzie, troska i współczucie w chorobie.
  • Zrozumiał, że Ligia go kocha, ale nie akceptuje wyznawanych przez niego wartości.
  • Winicjusz wyzbywa się egoizmu i pychy na rzecz prawdy, chrześcijaństwa i glebokiej miłości do Ligii. Przyjmuje chrzest. Pustka w jego życiu została wypełniona. 


Mówię ci szczerą prawdę, iż nie potrafię bez ciebie żyć i dotąd żyłem tylko nadzieją, że cię znajdę i zobaczę. Kochałem cię już wówczas nad życie, a i ty już poczęłaś się domyslać, że cię kocham... Ty nie wiesz, ty nie możesz wiedzieć, jak ja ciebie kocham...

(r. XXVI)


 Na zmianę Marka wpływa zarówno miłość do Ligii oraz nauki chrześcijan. U chrześcijan docenia to, że:

– żyją na co dzień zasadami, które głoszą,

– dla wiary są zdolni do najwyższych poświęceń,

– głoszą ideał miłości Boga i bliźniego (obcy dla starożytnych),

– są słabi, pokorni – ale z tego właśnie czerpią niezwykłą siłę.            


        c. Jaki jest Marek przed przemianą, a jaki po niej?


Przed przyjęciem chrztu Marek jest wesoły , towarzyski, chętnie bierze udział w zabawach w pałacu Nerona, lubi kobiety, ale nie ceni miłości, dopóki nie spotyka Ligii. Zresztą początkowo nie kocha jej, ale pożąda. Jest porywczy, skory do gniewu, niecierpliwy, władczy, okrutny. Przyzwyczajony do tego, że każda jego zachcianka zostaje natychmiast spełniona, nie może zrozumieć, dlaczego Ligia mu się opiera. Uważa, że wszystko, nawet miłość, można kupić. Jest bardzo pewny siebie, uważa się za niezwyciężonego. 

Po przyjęciu religii chrześcijańskiej usposobienie Winicjusza ulega zmianie: staje się opanowany, spokojny, cierpliwy, skłonny do refleksji, myśli o Ligii jak o ukochanej kobiecie, nie jako o obiekcie pożądania. Zmienia się jego światopogląd - zaczyna inaczej myśleć o śmierci, ceni teraz wartości takie jak" prawość, dobroć, miłosierdzie, pokora. Staje się miłosierny wobec niewolników, podziwia chrześcijan. Potrafi wybaczać, jest skłonny do rozmyślań. 


Zmiana u Marka obejmuje jego stosunek do miłości i kobiet oraz światopogląd. 


CHILON CHILONIDES 

        a. Co bohater mówi o sobie?

„Jestem cynikiem, bo mam dziurawy płaszcz; jestem stoikiem, bo biedę znoszę cierpliwie, a jestem perypatetykiem, bo nie posiadając lektyki chodzę piechotą od winiarza do winiarza i po drodze nauczam tych, którzy obiecują za dzban zapłacić”.

        

        b. W jakich wydarzeniach bierze udział? 

1. Szpiegowanie za pieniądze – poszukiwanie Ligii na zlecenie Winicjusza. 
 2. Udawanie chrześcijanina, tropienie wyznawców Chrystusa. 
 3. Wskazanie Winicjuszowi miejsca spotkań chrześcijan. 
 4. Przebaczenie uzyskane od Glauka za usiłowanie zabicia go. 
 5. Chłosta, przepędzenie przez Winicjusza i obietnica zemsty. 
 6. Pomoc Winicjuszowi w poszukiwaniu Ligii w czasie pożaru. 
 7. Oskarżenie chrześcijan o podpalenie Rzymu i wskazanie miejsc ich modlitw. 
8. Bogactwo i pozycja uzyskane w zamian za donosy na chrześcijan. 
9. Konieczność oglądania męczeństwa chrześcijan, których sam wydał na śmierć. 
 10. Ponowne przebaczenie uzyskane od konającego Glauka. 
 11. Przemiana serca i oskarżenie Nerona. 
 12. Chrzest z rąk św. Pawła. 
13. Tortury i wyrok śmierci. 
14. Męczeńska śmierć na krzyżu


        c. Jakie cechy możemy przypisać temu bohaterowi?



        d. Co powoduje przemianę u Chilona?

        e. Na czym polega ta przemiana? W jaki sposób Chilon zmienia swoje postępowanie? 




Chilon pod wpływem kontaktu z chrześcijanami przeżywa wielką przemianę. Widać to nawet w jego wyglądzie; „podniósł się po chwili z twarzą tak zmienioną, iż augustianom wydało się, że widzą innego człowieka. Oczy płonęły mu niezwykłym blaskiem, ze zmarszczonego czoła biło uniesienie... wyglądał teraz jak jakiś kapłan...”. Odtąd jego postępowanie świadczy o szlachetności i wielkiej sile charakteru. Odważnie przeciwstawia się samemu Neronowi, cierpliwie znosi cierpienie. W końcu umiera jako męczennik za wiarę chrześcijańską - wyrwano mu język, połamano kości, powieszono na krzyżu, w jego oczach widać spokój i pogodność. Miał umrzeć rozszarpany przez niedźwiedzia, ale zostaje przez zwierzę oszczędzony. Umiera szczęśliwy, bez lęku, pogodzony ze światem, pojednany z Bogiem.


Chilonides to niepospolity człowiek. Jest to wielki nikczemnik, ale jest także wielki w swoim nawróceniu, a jego przyznanie się do winy, prośba o przebaczenie, wreszcie śmierć wywołują wzruszenie. Chilon umiera jak święty: „twarz zajaśniała mu uśmiechem, czoło otoczyły mu jakby promienie, oczy podniosły się przed śmiercią ku górze... I umarł”.


3. Skutki przemiany:

        a. Co łączy, a co różni przedstawione metamorfozy? 


• obydwaj bohaterowie zmienili swoją postawę pod wpływem idei chrześcijańskich; 
• w obydwu przypadkach mamy do czynienia ze zwycięstwem dobra nad złem; 
• przemiana Chilona jest nagła, zachodzi pod wpływem wstrząsu psychicznego; 
• metamorfoza Marka Winicjusza to proces stopniowy, zachodzi powoli.


        b. Czy Chilon Chilonides zasłużył na przebaczenie? Uzasadnij swoje stanowisko, powołując się na dwa argumenty z lektury.

        c. Jaką wymowę dla idei utworu miała przemiana Chilona?

Przemiana Chilona (podobnie jak nawrócenie Marka Winicjusza): 
– jest obrazem zwycięstwa nauki Chrystusa i jego wyznawców; 
– pokazuje moc nowej wiary, zdolnej przemienić świat i ludzi; 
– staje się zapowiedzią upadku Rzymu i triumfu nowej cywilizacji.

wtorek, 10 grudnia 2024

 11.12.2024r.


Temat: „Miłość wszystko przetrzyma... ”, czyli historia miłości Ligii i Winicjusza.



Cele:

1. Systematyzuję informacje o głównym wątku powieści.
 
2. Opowiadam o bohaterach: Ligii i Marku Winicjuszu. 

3. Opowiadam, w jaki sposób miłość wpłynęła na bohaterów. 

4. Rozmawiam o znaczeniu wątku miłosnego w kontekście całego utworu. 

5. Przypominam wiadomości o akcji, wątku i fabule. 



1. Aktywne wprowadzenie: 

        a. Czym różni się akcja od fabuły? 


Akcja to ciąg wydarzeń w układzie przyczynowo-skutkowym, rozwijających się chronologicznie i zmierzających do jakiegoś celu. 


Fabuła to układ zdarzeń, które składają się na koleje życiowe postaci, są to wszystkie wspomniane wydarzenia. 


Fabuła jest pojęciem szerszym niż akcja.


– Akcja jest dynamiczna i ma układ przyczynowo-skutkowy. Zdarzenia rozwijają się chronologicznie, zmierzając do określonego celu.

– Fabuła ma charakter statyczny, odnosi się do całego świata przedstawionego utworu.


        b. Co jest głównym wątkiem w powieści? 






2. Zbieramy informacje o postaciach wątku głównego:


        a. Przedstawcie historię miłości Ligii i Marka. Posłużcie się schematem:





        b. Jaka była miłość Ligii? 



  • Ligia początkowo również była zauroczona Winicjuszem.
  • Grubiańskie postępowanie Marka podczas uczyt u Nerona zraziło ją- postanowiła uciec.
  • System wartości i religia jaką reprezentowała nie pozwoliły jej zaakceptować życia z ukochanym.
  • Jej uczucia były pełne sprzeczności: bała się, że kochając poganina, popełnia grzech. 
  • Miłość Ligii była szczera, szlachetna i czysta. Miłość dała jej poczucie siły.



        c. W jaki sposób miłość wpłynęła na bohaterów? 


LIGIA: 

– dojrzała psychicznie i emocjonalnie

– miała okazję zastosować w życiu nauki Chrystusa – okazać miłosierdzie, wybaczyć krzywdy

– okazała się prawdziwą chrześcijanką

– miłość dała jej poczucie siły


MAREK: 

– wyzbył się egoizmu i pychy

– poznał nową religię

– zrozumiał Ligię i jej system wartości

– z czasem dostrzegł w Ligii nie tylko piękno zewnętrzne

– przestał traktować z pogardą ludzi niższego stanu

– nauczył się panować nad gniewem

– stał się cierpliwy

– zrozumiał, że są wartości ważniejsze niż władza, bogactwo

– stał się chrześcijaninem



        d. Karta pracy




3. Istota wątku:


        a. Czemu miał służyć wątek miłosny? Dlaczego Sienkiewicz uczynił z niego wątek główny?


        b. Jakie głębsze treści niesie historia miłości tych dwojga. 



  • Wątek miłosny (miłość Rzymianina Marka Winicjusza do chrześcijanki Ligii) jest głównym wątkiem powieści. 
  • Miłość młodych pokonuje wiele przeszkód pojawiających się na ich drodze (jest to typowy romansowy zabieg fabularny, w tym przypadku przeszkody wynikają z różnic w wierze, bohaterowie należą do odmiennych światów). 
  • Uczucie bohaterów poddane jest próbie, przyczynia się do przemiany Winicjusza (początkowo jest jedynie zauroczony, pożąda Ligii, dopiero potem jego miłość staje się prawdziwa, dojrzalsza i potwierdza ją czynami). 
  • Wątek miłosny powiązany jest mocno z historycznym, co pozwoliło na pokazanie panoramy Rzymu tamtego czasu i najważniejszych wydarzeń historycznych (pożar Rzymu, męczeństwo chrześcijan).



4. Miłość na kartach powieści:


        a. Czy wątek miłości Ligii i Marka jest jedynym obrazem miłości w tej powieści? Opowiedzcie krótko o pozostałych parach. 


        b. Czy Sienkiewicz opisuje jedynie miłość pomiędzy kobietą i mężczyzną?


W powieści obserwujemy rodzenie się miłości chrześcijańskiej -  do Boga i bliźniego. Przykład: Ligia, Glaukos. To odpowiedź na pogańskie samouwielbienie i egoizm, nieczułość na potrzeby innych. 

 7.05.2025r.  LEKCJA POWTÓRKOWA - RODZAJE LITERACKIE Wklejka:  Popracujmy: Wklejki: A na koniec - wklejka z rodzajami powieści :)